أبو الحسن الشعراني

183

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

و آن قول نيز در اخبار ما آورده‌اند و معتمد اين است و آنان كه قوّت اين قول كنند ، تفسير چنين دهند « أو يعفو الذى بيده عقدة نكاحها . » علّامه شعرانى : كه شوهر است و معتمد آن است كه مراد ولىّ زن باشد پدر يا جدّ پدرى و در شرايع گويد : اين دو از بعض مهر مىتوانند عفو كنند ، امّا از همهء مهر نمىتوانند و موافق آن روايتى است از رفاعه و كسى كه روايت واحد غيرمشهور و خلاف قاعده را حجّت داند ، بايد موافق آن فتوى دهد و اگر عمل بدان نكند ، بايد گفت مطلقا ولىّ زن مىتواند مهر را ببخشد و در اين مسأله غبطه و مصلحت زن شرط نيست ؛ چون مرد هيچ بهره نبرده و آن نيمهء مهر كه بايد بدهد ، براى جبر شكستن آبرو و قلب زن است كه وى را در معرض نكاح آورد و او را رها كرده ، پس اگر خود زن يا ولىّ او راضى باشند از آن صرف‌نظر كنند . « 1 » حافِظُوا عَلَى الصَّلَواتِ وَ الصَّلاةِ الْوُسْطى . « 2 » مؤلف : و ابو ذر روايت كند از امير المؤمنين على عليه السّلام از رسول صلّى اللّه عليه و آله كه گفت : خداى تعالى را در آسمان اوّل دنيا حلقه‌اى است ميان آسمان ، چون آفتاب به آنجا رسد ، نيمهء روز بود كه چون به آن حلقه به در شود ، زوال آفتاب باشد . چون آفتاب به آن حلقه بشود همه‌چيزى خداى را - جلّ جلاله - تسبيح مىكند . خداى تعالى براى شرف آن وقت را گفت نماز كنى . و آن وقت را و آن نماز را به ذكر تخصيص كرد . علّامه شعرانى : اين حلقه را در اصطلاح نجوم دائره نصف النهار گويند و مقصود از همه‌چيز همهء آنها است كه نصف النهار تعلّق به آنها دارد . « 3 » مؤلف : عاصم بن حمزه گفت : از امير المؤمنين على عليه السّلام پرسيدم كه وتر واجب است يا نه ؟ گفت واجب نيست ؛ چون نمازهاى فريضه و لكن سنّتى است كه رسول صلّى اللّه عليه و آله

--> ( 1 ) . همان . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 238 . ( 3 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 265 .